🔊 Kliknij dowolny francuski tekst, żeby go usłyszeć.

Wynajem mieszkania — francuski B1/B2

Dział 2 · B1

Se loger en France : du dossier au bailMieszkanie we Francji: od teczki dokumentów do umowy najmu

Czego nauczysz się w tym dziale

  • Poprowadzić rozmowę podczas oglądania mieszkania: zapytać o czynsz, opłaty, kaucję, poręczyciela i okres wypowiedzenia.
  • Nazwać po francusku dokumenty potrzebne do wynajmu i wyjaśnić, którego z nich brakuje i dlaczego.
  • Świadomie wybierać między qui, que, dont i où — zwłaszcza tam, gdzie polski przypadek prowadzi na manowce (dont vs auquel vs que).
  • Budować zdania z zaimkami złożonymi (lequel, auquel, duquel) po przyimkach i po wyrażeniach typu à côté de, grâce à, sans.
  • Rozumieć francuskie realia najmu: garant, Visale, état des lieux, APL, zone tendue — i umieć o nie zapytać.

Dialog — Oglądanie mieszkania… i teczka dokumentów, która idzie z tym w parze

Camille (agent immobilier)Bonjour, Madame Nowak, entrez, je vous en prie. Voici le deux-pièces dont je vous ai parlé au téléphone.Dzień dobry, pani Nowak, proszę wejść. Oto dwupokojowe mieszkanie, o którym mówiłam pani przez telefon.
MartaMerci. Il est bien plus lumineux que sur les photos de l'annonce. De quelle année date l'immeuble dans lequel nous nous trouvons ?Dziękuję. Jest dużo jaśniejsze niż na zdjęciach z ogłoszenia. Z którego roku pochodzi budynek, w którym się znajdujemy?
CamilleDes années trente. Il a été rénové il y a deux ans, ce qui explique les fenêtres à double vitrage. Les charges, qui comprennent l'eau et le chauffage collectif, s'élèvent à quatre-vingts euros par mois.Z lat trzydziestych. Został wyremontowany dwa lata temu, co tłumaczy podwójne szyby w oknach. Opłaty eksploatacyjne, które obejmują wodę i centralne ogrzewanie, wynoszą osiemdziesiąt euro miesięcznie.
MartaEt le loyer hors charges, c'est bien sept cent quatre-vingts euros ? C'est le montant auquel je m'attendais, mais je préfère en être sûre.A czynsz bez opłat to siedemset osiemdziesiąt euro, tak? To kwota, której się spodziewałam, ale wolę mieć pewność.
CamilleExactement. Il faudrait que vous constituiez votre dossier avant vendredi : les trois derniers bulletins de salaire, votre contrat de travail et un justificatif de domicile.Dokładnie tak. Musiałaby pani skompletować dokumenty do piątku: trzy ostatnie paski wypłaty, umowę o pracę i dokument potwierdzający adres zamieszkania.
MartaLe justificatif de domicile, c'est justement ce qui me pose problème : pour l'instant, je suis hébergée chez une amie.Właśnie z potwierdzeniem adresu mam kłopot: na razie mieszkam u koleżanki.
CamilleDans ce cas, il vous faut une attestation d'hébergement signée par elle, accompagnée d'une copie de sa pièce d'identité et d'une facture d'électricité à son nom. C'est un document dont beaucoup de locataires ignorent l'existence.W takim razie potrzebuje pani oświadczenia o udostępnieniu lokalu podpisanego przez nią, wraz z kopią jej dowodu tożsamości i rachunkiem za prąd na jej nazwisko. To dokument, o którego istnieniu wielu najemców nie ma pojęcia.
Julien (ami de Marta)Et pour le garant ? Marta n'a pas de famille en France, ce qui complique quand même les choses.A co z poręczycielem? Marta nie ma rodziny we Francji, co jednak komplikuje sprawę.
CamilleIl existe une solution : la garantie Visale, un dispositif gratuit grâce auquel l'État se porte garant à votre place. Le propriétaire pour lequel je travaille l'accepte sans difficulté.Jest na to sposób: gwarancja Visale, bezpłatny mechanizm, dzięki któremu państwo poręcza za panią. Właściciel, dla którego pracuję, akceptuje ją bez problemu.
MartaÇa me rassure. Et l'état des lieux, on le fait le jour de la remise des clés ?To mnie uspokaja. A protokół zdawczo-odbiorczy robimy w dniu przekazania kluczy?
CamilleOui, et je vous conseille de tout noter, même les rayures dont personne ne parle jamais. C'est ce document qui déterminera si on vous rend votre dépôt de garantie.Tak, i radzę wszystko zapisać, nawet rysy, o których nikt nigdy nie wspomina. To właśnie ten dokument zadecyduje, czy zwrócą pani kaucję.
JulienN'oublie pas non plus de faire ta demande auprès de la CAF dès l'emménagement : l'aide n'est versée qu'à partir du mois qui suit ton entrée dans les lieux.Nie zapomnij też złożyć wniosku w CAF od razu po przeprowadzce: dodatek wypłaca się dopiero od miesiąca następującego po wprowadzce.
MartaC'est noté. Et si je devais partir avant la fin du bail, quel serait le préavis ?Zanotowane. A gdybym musiała się wyprowadzić przed końcem umowy, jaki byłby okres wypowiedzenia?
CamilleUn mois, puisque nous sommes en zone tendue. Vous envoyez une lettre recommandée, et le loyer du mois pendant lequel vous quittez le logement est calculé au prorata.Miesiąc, ponieważ jesteśmy w strefie napiętego rynku najmu. Wysyła pani list polecony, a czynsz za miesiąc, w którym opuszcza pani mieszkanie, naliczany jest proporcjonalnie.
MartaParfait. Je vous envoie mon dossier ce soir : c'est une occasion que je ne veux pas laisser passer.Świetnie. Prześlę pani komplet dokumentów dziś wieczorem: to okazja, której nie chcę przepuścić.

Słownictwo

FrançaisPolski
le logementmieszkanie, lokal mieszkalny; zakwaterowaniepojęcie szersze niż „l'appartement”; w urzędach i ogłoszeniach mówi się prawie zawsze „logement”
le bailumowa najmunieregularna liczba mnoga: les baux; kolokacja „signer un bail”
le loyerczynsz płacony właścicielowi
les charges (f. pl.)opłaty eksploatacyjne (woda, ogrzewanie, części wspólne)w ogłoszeniach: „charges comprises (CC)” = z opłatami, „hors charges (HC)” = bez
le dépôt de garantiekaucjapotocznie mówi się „la caution”, ale w umowie „la caution” oznacza też poręczyciela — uwaga na dwuznaczność
le garant, la garanteporęczyciel, żyrant
l'état des lieux (m.)protokół zdawczo-odbiorczy mieszkaniasporządza się „d'entrée” i „de sortie”; różnice decydują o zwrocie kaucji
le préavisokres wypowiedzenia„donner son préavis” = wypowiedzieć umowę najmu
le propriétaire, la propriétairewłaściciel, właścicielkaw mowie potocznej skraca się do „le proprio”
le locataire, la locatairenajemca, najemczyni
le bailleur, la bailleressewynajmujący (strona umowy — język prawniczy)
la colocationwspólny wynajem mieszkaniawspółlokator to „le/la coloc” (skrót od colocataire)
le justificatif de domiciledokument potwierdzający adres zamieszkania
l'attestation d'hébergement (f.)oświadczenie o udostępnieniu lokalu (gdy mieszkasz u kogoś)
le bulletin de salairepasek wypłatyrównie częste: „la fiche de paie”
la quittance de loyerpokwitowanie zapłaty czynszusama bywa akceptowana jako justificatif de domicile
le RIB (relevé d'identité bancaire)dane rachunku bankowego
l'aide au logement (f.)dodatek mieszkaniowypotocznie „les APL”; wypłaca je la CAF (Caisse d'allocations familiales)
la démarcheformalność, procedura urzędowazwykle w liczbie mnogiej: „faire des démarches”; to samo słowo znaczy też „sposób chodzenia, chód”
le délaitermin, wyznaczony czas na cośfaux ami — nie „opóźnienie” (to „le retard”); „dans un délai de quinze jours”
le guichetokienko w urzędzie
le formulaireformularz„remplir un formulaire” = wypełnić formularz
la mairieurząd miasta lub gminy, merostwo
la préfectureprefekturaurząd na szczeblu departamentu; tam załatwia się sprawy cudzoziemców i karty pobytu
le titre de séjourkarta pobytu
l'assurance habitation (f.)ubezpieczenie mieszkaniaobowiązkowe dla najemcy — polisę trzeba pokazać przy podpisaniu umowy
la zone tenduestrefa napiętego rynku najmutam okres wypowiedzenia najemcy skraca się z trzech miesięcy do jednego
emménagerwprowadzić sięnie mylić z „déménager” = przeprowadzić się, wyprowadzić
résilierwypowiedzieć, rozwiązać (umowę, abonament)
souscrirewykupić, zawrzeć (ubezpieczenie, abonament)„souscrire une assurance” bez przyimka, ale „souscrire à un abonnement”

Wyrażenia i kolokacje

WyrażenieZnaczenie
monter / constituer un dossier de locationskompletować teczkę dokumentów potrzebnych do wynajęcia mieszkania
un dossier en bétonżelazny, nie do podważenia komplet dokumentów (dosł. „betonowy”)
se porter garant de quelqu'unporęczyć za kogoś, wziąć na siebie jego zobowiązania
verser le dépôt de garantiewpłacić kaucję (w umowach mówi się „verser”, nie „payer”)
donner son préavis (de départ)wypowiedzieć najem, złożyć wypowiedzenie
envoyer une lettre recommandée avec accusé de réception (LRAR)wysłać list polecony za potwierdzeniem odbioru
être hébergé(e) à titre gratuitmieszkać u kogoś nieodpłatnie (formuła urzędowa)
faire ses démarches administrativeszałatwiać swoje formalności urzędowe
prendre rendez-vous en préfectureumówić wizytę w prefekturze (uwaga: „en préfecture”, bez rodzajnika)
toucher les APL / toucher une aidepobierać dodatek mieszkaniowy („toucher” o pieniądzach = dostawać)
faire l'état des lieux d'entrée / de sortiesporządzić protokół zdawczo-odbiorczy przy wprowadzce / przy wyprowadzce
ça sent l'arnaqueto pachnie oszustwem (o podejrzanym ogłoszeniu)

Gramatyka

Zaimki względne: qui, que, dont, où oraz formy złożone (lequel, auquel, duquel)

Les pronoms relatifs simples et composés

Największa pułapka dla Polaka: nasze „który” odmienia się przez przypadki, więc odruchowo tłumaczymy przypadek. Francuski wybiera zaimek według FUNKCJI w zdaniu podrzędnym, a nie według polskiej końcówki. Jeśli po zaimku od razu następuje czasownik i to zaimek jest jego podmiotem — używamy qui (le voisin qui habite au-dessus). Jeśli po zaimku pojawia się nowy podmiot, a zaimek jest dopełnieniem bliższym — używamy que (l'appartement que j'ai visité). Praktyczna wskazówka mechaniczna: qui NIGDY się nie skraca (qui il, qui elle — nigdy „qu'il” w tej funkcji), a que skraca się do qu' przed samogłoską i h niemym (qu'elle a faites). Pamiętaj też o uzgodnieniu imiesłowu po que: les démarches que nous avons faiteS.

Dont zastępuje wszystko, co jest wprowadzone przyimkiem de. Po pierwsze — rekcja czasowników i przymiotników z de: parler de, avoir besoin de, s'occuper de, se souvenir de, rêver de, ignorer l'existence de, être fier / content / responsable de. Stąd: le document dont j'ai besoin. Po drugie — przynależność: le propriétaire dont le fils habite à Lyon. Uwaga na najczęstszy błąd polskich uczniów: po dont stawiamy RODZAJNIK OKREŚLONY, nigdy zaimka dzierżawczego — „dont sa voiture” jest błędne, poprawnie „dont la voiture”. Po trzecie — część całości: trois candidats, dont deux étrangers (w tym dwóch cudzoziemców).

Ważne zastrzeżenie: polskie „o którym” nie zawsze daje dont. Decyduje przyimek narzucony przez francuski czasownik. Penser À quelque chose → un problème AUQUEL je n'avais pas pensé (nie „dont”). S'attendre À → le montant auquel je m'attendais. Natomiast attendre jest przechodni, bez przyimka, więc polskie „na które czekam” to po prostu que j'attends. Zanim wybierzesz zaimek, sprawdź rekcję czasownika po francusku, a nie po polsku.

Où to nie tylko miejsce, ale przede wszystkim CZAS: le jour où, l'année où, le moment où, l'époque où. Francuski nigdy nie używa quand jako zaimka względnego po rzeczowniku — „le jour quand” to poważny błąd. Istnieją też formy d'où (skąd) i par où (którędy): la ville d'où je viens, le chemin par où il est passé.

Formy złożone (lequel) stawiamy po przyimku. Odmieniają się przez rodzaj i liczbę i ściągają się z à oraz de: à + lequel = auquel, de + lesquels = desquels, ale à + laquelle = à laquelle (bez ściągnięcia). Trzy zasady praktyczne: (1) przyimek stoi ZAWSZE przed zaimkiem, nigdy na końcu zdania; (2) gdy mowa o OSOBIE, po przyimku Francuzi wolą qui — la personne avec qui je travaille brzmi naturalniej niż avec laquelle (forma złożona zostaje głównie dla rzeczy oraz w stylu formalnym); (3) po wyrażeniach przyimkowych zakończonych na de — à côté de, en face de, près de, au cours de, à cause de, au bout de — dont jest ZABRONIONE, trzeba użyć duquel / de laquelle / desquels: l'immeuble à côté duquel j'habite. Gdy nie ma rzeczownika-poprzednika albo zaimek odnosi się do całego zdania, używamy ce qui / ce que / ce dont: Il a perdu son RIB, ce qui retarde tout.

Przyimek rodz. męski l.poj. rodz. żeński l.poj. rodz. męski l.mn. rodz. żeński l.mn.
bez przyimkalequellaquellelesquelslesquelles
à + …auquelà laquelleauxquelsauxquelles
de + … (po à côté de, en face de, près de…)duquelde laquelledesquelsdesquelles
inny przyimek (dans, sur, pour, sans, avec, grâce à)dans lequel, grâce auqueldans laquelle, grâce à laquelledans lesquels, grâce auxquelsdans lesquelles, grâce auxquelles
przykładle dispositif grâce auquel l'État se porte garantl'agence à laquelle j'ai écritles documents auxquels il manque une signatureles démarches auxquelles je me suis habituée
Le voisin qui habite au-dessus travaille de nuit.Sąsiad, który mieszka nade mną, pracuje w nocy.
L'appartement que j'ai visité hier est déjà loué.Mieszkanie, które oglądałem wczoraj, jest już wynajęte.
C'est le document dont j'ai besoin pour ouvrir un compte.To dokument, którego potrzebuję, żeby otworzyć konto.
Je connais une locataire dont le bail se termine en juin.Znam najemczynię, której umowa najmu kończy się w czerwcu.
Le jour où j'ai signé le bail, il pleuvait des cordes.W dniu, w którym podpisałem umowę najmu, lało jak z cebra.
L'agence à laquelle je me suis adressé ne répond plus à mes mails.Agencja, do której się zwróciłem, nie odpowiada już na moje maile.
Voici le formulaire sans lequel votre demande sera rejetée.Oto formularz, bez którego pani wniosek zostanie odrzucony.
C'est un dispositif grâce auquel l'État se porte garant du locataire.To mechanizm, dzięki któremu państwo poręcza za najemcę.
L'immeuble à côté duquel se trouve la mairie a été entièrement rénové.Budynek, obok którego znajduje się merostwo, został całkowicie wyremontowany.
Il m'a rendu les clés le jour même, ce qui m'a beaucoup soulagé.Oddał mi klucze tego samego dnia, co bardzo mi ulżyło.

Ćwiczenie — uzupełnij

Wpisz poprawną formę i naciśnij Enter — sprawdzi się od razu. Akcenty warto pisać, ale odpowiedź bez nich też zaliczymy (pokażemy poprawny zapis).

1.Le studio je vous ai parlé est déjà loué.Kawalerka, o której panu mówiłem, jest już wynajęta.
2.C'est l'agence m'a trouvé cet appartement en trois jours.To agencja, która znalazła mi to mieszkanie w trzy dni.
3.Je n'ai toujours pas reçu la quittance j'attends depuis trois semaines.Wciąż nie dostałem pokwitowania, na które czekam od trzech tygodni.
4.Le jour nous avons fait l'état des lieux, il manquait deux ampoules.W dniu, w którym robiliśmy protokół zdawczo-odbiorczy, brakowało dwóch żarówek.
5.La préfecture je dois me rendre ouvre ses guichets à huit heures.Prefektura, do której muszę się udać, otwiera okienka o ósmej.
6.Voici le formulaire sans votre dossier ne sera pas accepté.Oto formularz, bez którego pani teczka nie zostanie przyjęta.
7.Le propriétaire le fils habite à Lyon veut vendre l'appartement.Właściciel, którego syn mieszka w Lyonie, chce sprzedać to mieszkanie.
8.C'est un problème je n'avais absolument pas pensé.To problem, o którym w ogóle nie pomyślałem.
9.Les démarches nous avons faites nous ont pris presque deux mois.Formalności, które załatwiliśmy, zajęły nam prawie dwa miesiące.
10.Le bâtiment en face se trouve la mairie sera bientôt rénové.Budynek, naprzeciwko którego znajduje się merostwo, zostanie wkrótce wyremontowany.
11.Il a perdu son RIB, retarde le versement des APL.Zgubił dane swojego rachunku bankowego, co opóźnia wypłatę dodatku mieszkaniowego.
12.Je ne comprends pas vous avez exactement besoin.Nie rozumiem, czego dokładnie pan potrzebuje.
13.L'année je suis arrivée en France, les loyers étaient nettement moins chers.W roku, w którym przyjechałam do Francji, czynsze były zdecydowanie niższe.
14.Les voisins avec je partage le palier sont très discrets.Sąsiedzi, z którymi mieszkam na jednym piętrze, są bardzo dyskretni.

Ćwiczenie — przetłumacz na francuski

Napisz zdanie po francusku i naciśnij Enter. Dopuszczamy naturalne warianty — liczy się sens i poprawna struktura.

1.Mieszkanie, które oglądałam wczoraj, było zdecydowanie za drogie jak na mój budżet.
2.Musiałabym skompletować dokumenty przed końcem tygodnia.
3.To zaświadczenie, o którego istnieniu wielu cudzoziemców nie ma pojęcia.
4.Agencja, do której napisałam w poniedziałek, nigdy mi nie odpowiedziała.
5.W dniu, w którym się wprowadziłem, ogrzewanie nie działało.
6.Visale to bezpłatny mechanizm, dzięki któremu państwo poręcza za najemcę.
7.Właściciel nie zwrócił mi kaucji, co zamierzam zakwestionować listem poleconym.
8.Gdybym musiał się wyprowadzić przed końcem umowy, okres wypowiedzenia wynosiłby miesiąc.

Quiz

Wybierz poprawną formę: « Le formulaire ___ j'ai besoin est disponible en ligne. »

Konstrukcja brzmi: „avoir besoin DE quelque chose”. Ponieważ w rekcji jest przyimek de, zaimek względny to dont. Polskie „którego potrzebuję” jest w dopełniaczu, ale po francusku decyduje wyłącznie przyimek narzucony przez czasownik.

Która wersja jest poprawna?

Po dont wyrażającym przynależność stawiamy rodzajnik określony, nigdy zaimka dzierżawczego. „Dont” już zawiera znaczenie „której”, więc „sa” byłoby powtórzeniem. Rzeczownik nie może też zostać bez rodzajnika.

Uzupełnij: « C'est le moment ___ tout a basculé. »

Quand nigdy nie jest zaimkiem względnym po rzeczowniku. Po wyrazach oznaczających czas (le jour, l'année, le moment, l'époque) francuski używa où — mimo że po polsku mówimy „kiedy / w którym”.

Uzupełnij: « L'immeuble à côté ___ j'habite est en travaux. »

Po wyrażeniach przyimkowych zakończonych na de (à côté de, en face de, près de, au cours de, à cause de) użycie dont jest wykluczone. Trzeba sięgnąć po formę złożoną: duquel / de laquelle / desquels.

« La personne avec ___ je partage l'appartement est architecte. » Która forma brzmi najnaturalniej w mowie codziennej?

Gramatycznie „avec laquelle” jest poprawne, ale gdy chodzi o OSOBĘ, po przyimku Francuzi na co dzień wybierają qui. Formy lequel/laquelle rezerwuje się dla rzeczy, dla stylu formalnego lub wtedy, gdy trzeba uniknąć dwuznaczności.

Co oznacza „l'état des lieux” w kontekście najmu?

L'état des lieux to spisany opis stanu mieszkania, sporządzany przy wprowadzce (d'entrée) i przy wyprowadzce (de sortie). Porównanie obu dokumentów decyduje o zwrocie kaucji, dlatego warto wpisać do niego każdą rysę.

Co znaczy wyrażenie „se porter garant de quelqu'un” ?

Se porter garant znaczy przyjąć odpowiedzialność za czyjeś długi — w najmie to rola żyranta (le garant). Podpisanie umowy w czyimś imieniu to „signer par procuration”, czyli zupełnie inna czynność prawna.

Wymowa — powiedz na głos

Posłuchaj wzoru, potem powiedz zdanie. Mikrofon oceni je słowo po słowie (zielone = dobrze wymówione).

Bonjour, je vous appelle au sujet de l'annonce pour le deux-pièces de la rue Pasteur : est-ce qu'il est toujours disponible ?
Je peux vous envoyer un dossier complet dès ce soir : bulletins de salaire, contrat de travail et attestation d'hébergement.
Est-ce que le propriétaire accepte la garantie Visale, ou exige-t-il impérativement un garant physique ?
Le jour de l'état des lieux, j'aimerais qu'on note ensemble les rayures sur le parquet.
Si je devais partir avant la fin du bail, quel serait exactement le délai de préavis ?
Je voudrais prendre rendez-vous en préfecture pour le renouvellement de mon titre de séjour.

Francja w praktyce

Francuski najem: dlaczego wszystko zależy od „dossier”

We Francji mieszkanie dostaje nie ten, kto pierwszy zadzwoni, tylko ten, kto ma najlepszą teczkę dokumentów (le dossier). Standardem jest tzw. règle du tiers: właściciel oczekuje, że czynsz nie przekroczy jednej trzeciej dochodu netto, więc do kompletu trzeba dołączyć trzy ostatnie bulletins de salaire, umowę o pracę, ostatnią decyzję podatkową (l'avis d'imposition) i justificatif de domicile. Prawo (loi Alur wraz z rozporządzeniem wykonawczym) precyzyjnie wylicza, czego właściciel żądać NIE może: zdjęcia, wyciągu z konta bankowego, karty vitale, wyciągu z rejestru karnego (extrait de casier judiciaire) czy zaświadczenia o braku kredytów. Uwaga na częste nieporozumienie: zaświadczenie od pracodawcy (attestation de l'employeur) jest akurat dozwolone — agencje mylą je z dokumentami zakazanymi i regularnie proszą o papiery spoza listy.

Drugi filar to garant, czyli poręczyciel mieszkający we Francji, który podpisuje acte de cautionnement solidaire i odpowiada za twoje długi. Dla obcokrajowca bez rodziny nad Sekwaną to często bariera nie do przejścia, dlatego powstał bezpłatny system Visale (Action Logement): wniosek składa się online, dostaje się poświadczenie (visa Visale) z numerem, a poręczycielem staje się instytucja publiczna. Coraz więcej właścicieli go akceptuje, ale nie wszyscy — trzeba zapytać wprost, zanim złoży się dossier.

Trzecia rzecz to état des lieux — protokół sporządzany przy wprowadzce i przy wyprowadzce. To jedyny dokument, na podstawie którego rozlicza się kaucję (dépôt de garantie: maksymalnie jeden czynsz bez opłat w mieszkaniu nieumeblowanym, dwa w umeblowanym). Właściciel ma miesiąc na zwrot kaucji, jeśli oba protokoły są zgodne, i dwa miesiące, jeśli są rozbieżności. Doświadczeni najemcy fotografują wszystko i wpisują do protokołu nawet rysy na parkiecie — po roku nikt tego inaczej nie udowodni.

Do tego dochodzą realia lokalne: w miastach uznanych za zone tendue (Paryż, Lyon, Bordeaux, Lille, Montpellier i kilkadziesiąt innych aglomeracji) najemcę obowiązuje miesięczny okres wypowiedzenia zamiast trzymiesięcznego, a w części z nich działa encadrement des loyers, czyli urzędowy limit czynszu za metr — ogłoszenie musi podawać loyer de référence majoré. Zimą obowiązuje trêve hivernale (od 1 listopada do 31 marca nie wolno eksmitować). Wreszcie: ubezpieczenie mieszkania (assurance habitation) jest obowiązkowe i bez polisy nie podpiszesz umowy, a wniosek do CAF o aide au logement warto złożyć w dniu przeprowadzki, bo świadczenie przysługuje dopiero od miesiąca następującego po wprowadzeniu się.

Czytanka — prawdziwa historia

Quand l'étiquette change, mais pas le mur

Dowiesz się, jak jedna zmiana wzoru obliczeniowego wyprowadziła 850 tysięcy francuskich mieszkań z kategorii sit energetycznych i co to zmieniło dla najemców.

Le 2 janvier 2026, quelques minutes ont suffi sur le site de l'Ademe pour qu'un studio chauffé à l'électricité change d'étiquette sur son DPE. Classé G la veille, il est devenu F. Aucun mur n'a été isolé, aucune fenêtre remplacée. Ce qui a changé, c'est le calcul : depuis le 1er janvier 2026, l'électricité est convertie avec un coefficient de 1,9 au lieu de 2,3. Environ 850 000 logements sont ainsi sortis de la catégorie des « passoires thermiques » sans chantier.

Ce détail technique décide qui a le droit de louer. Depuis le 1er janvier 2025, un logement classé G ne peut plus être proposé à la location ; les F suivront en 2028, les E en 2034. Or la France comptait début 2025 3,9 millions de résidences principales classées F ou G, près de 13 % du parc. Déplacer le curseur, c'est rendre des centaines de milliers de logements louables — ou repousser le problème, selon le camp où l'on se place.

Le débat n'est pas clos. Le 8 juillet 2026, le Sénat a adopté en première lecture un texte de « relance et décentralisation du logement », qui veut assouplir ce calendrier. Il est maintenant à l'Assemblée nationale, et rien n'est encore en vigueur. Les bailleurs rappellent qu'une rénovation complète coûte 30 000 à 60 000 euros et que les artisans manquent. Les associations de locataires répondent que l'interdiction reste le seul levier qui ait vraiment fait bouger le parc.

Pendant ce temps, le locataire cherche. L'observatoire de Bien'ici, publié le 9 juillet 2026, annonce une hausse des offres de location de 12,5 % en un an, la première depuis des années. Mais elle reste inférieure de plus de moitié à celle de 2019, et la tension sur les studios parisiens a explosé depuis 2021. Au premier trimestre 2026, selon Guy Hoquet, le loyer moyen était de 818 euros, 1 681 euros à Paris. Surtout, la surface accessible pour un même budget a encore reculé : 54 m² en moyenne, 30 m² en Île-de-France.

Les passoires ont presque disparu des annonces de location : moins d'une sur dix, et la plupart partent à la vente. Les gagnants sont ceux qui peuvent acheter au rabais un bien mal noté et le rénover. Les perdants sont les ménages modestes qui, faute d'offre, acceptent plus petit, plus cher, ou plus loin.

Reste une question que le nouveau coefficient ne règle pas. Il reflète une électricité française peu carbonée, pas le radiateur du locataire. Une meilleure étiquette ne réchauffe pas un appartement mal isolé, même si elle autorise le bail. L'Assemblée tranchera cet automne ; pour celui qui visite un appartement en septembre, la question reste plus simple : combien coûtera l'hiver ?

Słownictwo z tekstu
  • un locataire — najemca, lokator
  • un bailleur — wynajmujący, właściciel mieszkania na wynajem
  • un bail — umowa najmu
  • une passoire thermique — „sito energetyczne”, mieszkanie o fatalnej izolacji
  • une étiquette (énergétique) — etykieta, klasa energetyczna
  • le DPE (diagnostic de performance énergétique) — świadectwo charakterystyki energetycznej
  • le parc (immobilier) — zasób mieszkaniowy
  • une annonce (de location) — ogłoszenie o wynajmie
  • un artisan — rzemieślnik, fachowiec budowlany
  • un chantier — budowa, plac budowy, remont
  • isoler (un logement) — ocieplić, zaizolować
  • un loyer — czynsz (najmu)
  • assouplir — złagodzić, uelastycznić (przepisy)
  • en vigueur — obowiązujący, w mocy
  • un levier — dźwignia, narzędzie nacisku
  • trancher — rozstrzygnąć, zdecydować
  • au rabais — z rabatem, po zaniżonej cenie

Sprawdź, ile zrozumiałeś. Kliknij odpowiedź.

Pourquoi certains logements ont-ils changé de classe énergétique au 1er janvier 2026 ?

Zmienił się tylko współczynnik przeliczeniowy prądu (z 2,3 na 1,9) — żaden mur nie został ocieplony, a projekt ustawy nie został jeszcze uchwalony.

Que change concrètement une meilleure étiquette pour le propriétaire ?

Tekst mówi, że klasa energetyczna „decyduje, kto ma prawo wynajmować”: mieszkania z klasą G nie wolno wynajmować od 2025 roku.

Quel est le statut du texte adopté par le Sénat le 8 juillet 2026 ?

Senat przyjął go w pierwszym czytaniu, ale — jak pisze autor — „rien n'est encore en vigueur”, tekst jest teraz w Zgromadzeniu Narodowym.

Comment l'article décrit-il le marché locatif en 2026 ?

Liczba ofert wzrosła o 12,5% (pierwszy wzrost od lat), ale wciąż jest o 55% mniejsza niż w 2019 roku.

Quelle limite l'auteur voit-il dans le nouveau coefficient ?

Ostatni akapit mówi wprost: współczynnik odzwierciedla niskoemisyjny miks energetyczny, a nie kaloryfer lokatora — lepsza etykieta nie ogrzewa źle izolowanego mieszkania.

Porozmawiaj o tym
  1. W Polsce świadectwo charakterystyki energetycznej jest obowiązkowe przy sprzedaży i wynajmie od kwietnia 2023 r. Czy ktoś z was kiedykolwiek zwrócił na nie uwagę przy szukaniu mieszkania? Dlaczego tak lub nie?
  2. Francja zakazuje wynajmu najgorszych energetycznie mieszkań, ale przez to jest ich mniej na rynku. Czy podobny zakaz w Polsce pomógłby najemcom, czy raczej podniósłby czynsze w Warszawie i Krakowie?
  3. Kto powinien płacić za ocieplenie starej kamienicy: właściciel, najemca przez wyższy czynsz, czy państwo (np. przez Czyste Powietrze)? Uzasadnij.

Zadanie końcowe — mail do agencji + scenka telefoniczna

CZĘŚĆ 1 — mail (150–180 słów). Napisz po francusku wiadomość do agencji nieruchomości w odpowiedzi na ogłoszenie: dwupokojowe mieszkanie, 62 m², 820 € hors charges, Lyon 7e. W mailu: (a) przedstaw się i opisz swoją sytuację zawodową (CDI, dochód netto), (b) wymień dokumenty, które masz już gotowe, i przyznaj, którego brakuje oraz dlaczego (mieszkasz tymczasowo u znajomej), (c) zapytaj, czy właściciel akceptuje gwarancję Visale, (d) zapytaj o wysokość opłat eksploatacyjnych i o to, co obejmują, (e) zaproponuj termin oglądania. Warunek formalny: użyj co najmniej pięciu zaimków względnych z tego działu, w tym przynajmniej jednego dont i jednego złożonego (auquel / lequel / duquel). Zacznij od „Madame, Monsieur,” i zakończ formułą „Dans l'attente de votre réponse, je vous prie d'agréer, Madame, Monsieur, mes salutations distinguées.” CZĘŚĆ 2 — scenka (5–7 minut, na głos). Odegraj rozmowę telefoniczną z agentem, który mówi ci, że wybrano innego kandydata z „meilleur dossier”. Twoje zadanie: nie odpuścić. Przygotuj trzy argumenty po francusku — na przykład stabilna umowa o pracę, gwarancja Visale, gotowość wpłacenia kaucji od razu — i użyj w nich trybu warunkowego (si je devais…, il serait possible de…) oraz subjonctif po „il faudrait que…”. Nagraj się telefonem i odsłuchaj: sprawdź, czy nie skracasz „qui” przed samogłoską i czy po dont nie wstawiasz zaimka dzierżawczego. CZĘŚĆ 3 — mini-research. Wejdź na stronę visale.fr i wypisz po francusku pięć warunków, które trzeba spełnić, żeby dostać gwarancję. Zapisz je w formie zdań z zaimkami względnymi, np. „C'est un dispositif auquel peuvent prétendre les moins de 31 ans.”