🔊 Kliknij dowolny francuski tekst, żeby go usłyszeć. Głos:

Kultura i wyrażanie opinii — francuski B1/B2

Dział 7 · B1/B2

Culture, arts et loisirs : donner son avisKultura, sztuka i czas wolny — jak wyrazić opinię

Czego nauczysz się w tym dziale

Wyrazisz i uzasadnisz opinię o filmie, książce, spektaklu lub koncercie — od zachwytu po ostrożną krytykę — nie ograniczając się do „c'est bien”.
Opanujesz mise en relief (c'est… qui/que oraz ce qui/ce que/ce dont…, c'est…), czyli francuski odpowiednik polskiego wyróżniania szykiem i akcentem.
Nauczysz się poprawnie stosować subjonctif po opinii zaprzeczonej i w pytaniu (je ne pense pas que…, croyez-vous que…) oraz w ramie ce n'est pas que…, c'est que…
Przyswoisz blisko 30 słów i 12 autentycznych wyrażeń z zakresu kina, literatury, teatru i życia kulturalnego (le navet, faire un carton, rester sur sa faim).
Napiszesz krótką recenzję po francusku i obronisz swoje zdanie w rozmowie, nie zgadzając się z rozmówcą w uprzejmy, francuski sposób.

Dialog — Po wyjściu z kina

ChloéAlors, verdict ? Moi, je suis sortie de la salle un peu sonnée, franchement.No i jak, werdykt? Ja wyszłam z sali trochę oszołomiona, szczerze mówiąc.
MalikSonnée ? Tu m'étonnes ! C'est la photo qui m'a scotché, plus que le scénario d'ailleurs.Oszołomiona? A żebyś wiedziała! Mnie kupiły zdjęcia, zresztą bardziej niż scenariusz.
InèsMoi, je ne trouve pas que ce soit un chef-d'œuvre. C'est joliment filmé, d'accord, mais l'intrigue tourne en rond.A ja nie uważam, żeby to było arcydzieło. Ładnie nakręcone, zgoda, ale fabuła kręci się w kółko.
ChloéTourne en rond ? Mais c'est justement ce que j'ai aimé : il ne se passe presque rien et pourtant on ne décroche pas une seconde.Kręci się w kółko? Przecież właśnie to mi się podobało: prawie nic się nie dzieje, a mimo to ani na sekundę nie da się oderwać.
MalikCe qui m'a gêné, moi, c'est la fin. On dirait que le réalisateur n'a pas osé aller au bout de son idée.Mnie za to przeszkadzało zakończenie. Wygląda na to, że reżyser nie odważył się pójść ze swoim pomysłem do końca.
InèsExactement ! Et la critique l'a encensé, tu as vu ça ? Cinq étoiles partout. Je ne suis pas sûre qu'ils aient vu le même film que nous.Dokładnie! A krytyka wychwaliła go pod niebiosa, widziałeś? Wszędzie pięć gwiazdek. Nie jestem pewna, czy oglądali ten sam film co my.
ChloéOh là là, tu es dure ! Ce n'est pas parce qu'un film prend son temps qu'il est prétentieux.Ojej, ostro jedziesz! To, że film nie spieszy się z akcją, jeszcze nie znaczy, że jest pretensjonalny.
MalikBon, on ne va pas se fâcher pour ça. Qui veut aller boire un verre ? C'est moi qui invite.Dobra, nie kłóćmy się o to. Kto ma ochotę pójść na drinka? Ja stawiam.
InèsVolontiers. Au fait, le roman que je t'ai prêté en juin, tu l'as fini ?Chętnie. A tak przy okazji: ta powieść, którą ci pożyczyłam w czerwcu — skończyłaś ją?
ChloéNe m'en parle pas… j'en suis à la moitié. Je te jure que je te le rends la semaine prochaine.Nawet mi nie mów… jestem w połowie. Przysięgam, że oddam ci ją w przyszłym tygodniu.
MalikSinon, le festival de BD d'Angoulême, en janvier, ça vous dit ? Le pass week-end est à trente euros.A tak poza tym: festiwal komiksu w Angoulême w styczniu — macie ochotę? Karnet weekendowy kosztuje trzydzieści euro.
InèsTrente euros ? Ça vaut le coup, rien que pour les expos. Moi, j'en profiterais pour faire dédicacer mes albums.Trzydzieści euro? Warto, choćby dla samych wystaw. Ja przy okazji dałabym sobie podpisać swoje albumy.
ChloéCe n'est pas que le programme me déplaise, c'est que je n'ai pas un week-end de libre avant mars.Nie chodzi o to, że program mi się nie podoba — po prostu nie mam wolnego weekendu przed marcem.
MalikAlors on note ça pour l'année prochaine. Et samedi, il y a un concert de jazz gratuit dans le parc : là, tu n'as plus aucune excuse.To zapisujemy sobie na przyszły rok. A w sobotę jest darmowy koncert jazzowy w parku — tu już nie masz żadnej wymówki.
ChloéLà, je dis oui les yeux fermés. Et c'est moi qui apporte le pique-nique.Na to piszę się w ciemno. I to ja przynoszę jedzenie na piknik.

Słownictwo

Français	Polski
le long-métrage	film pełnometrażowyprzeciwieństwo: le court-métrage (film krótkometrażowy)
la séance	seansla séance de 20 h — seans o dwudziestej
le réalisateur / la réalisatrice	reżyser / reżyserka (filmu)w teatrze: le metteur en scène / la metteuse en scène
la mise en scène	reżyseria, inscenizacjanie mylić z „la scène” (scena); w rozmowie o filmie usłyszysz też „la photo” = zdjęcia, praca operatora
le scénario	scenariusz
l'intrigue (f.)	fabuła, intrygal'intrigue tourne en rond = fabuła kręci się w kółko
le rebondissement	zwrot akcji
la bande originale (la BO)	ścieżka dźwiękowa
la bande-annonce	zwiastun
le générique	czołówka / napisy końcowefaux ami — nie ma nic wspólnego z „generycznym”; le générique de fin = napisy końcowe
les sous-titres (m.)	napisy dialogowe
la VO (version originale)	wersja oryginalna„en VO sous-titrée” to standard w kinach studyjnych; la VF = wersja z dubbingiem
le chef-d'œuvre	arcydziełol.mn. des chefs-d'œuvre; wymowa [ʃɛdœvʁ]
le navet	gniot, kicha (o filmie)dosłownie „rzepa”; wyłącznie potoczne i mocno negatywne
la critique	recenzja; krytyka (jako środowisko)uwaga na rodzajnik: LA critique = recenzja, LE critique = krytyk (osoba)
le/la cinéphile	kinoman, kinomanka
le polar	kryminał (książka lub film)potoczny skrót od „roman policier”, w mowie całkowicie neutralny
le recueil de nouvelles	zbiór opowiadań„la nouvelle” to nie tylko wiadomość, ale też gatunek: opowiadanie
la maison d'édition	wydawnictwo
la dédicace	dedykacja; spotkanie autorskie z podpisywaniem książekfaire dédicacer un livre = dać sobie podpisać książkę
le vernissage	wernisaż
l'exposition (f.) / l'expo	wystawa„l'expo” to skrót potoczny, bardzo częsty w mowie
la pièce (de théâtre)	sztuka teatralna
le spectacle	spektakl, widowisko
le rappel	bis (powrót artysty na scenę)le groupe est revenu pour deux rappels; publiczność woła „Une autre !”
la billetterie	kasa biletowa, sprzedaż biletów
assister à	być na czymś, uczestniczyć w czymśfaux ami — nie znaczy „asystować”; zawsze z „à”: assister à un concert
décrocher	odpłynąć, przestać śledzić (film, wykład)on ne décroche pas une seconde = ani na sekundę nie da się oderwać
encenser	wychwalać pod niebiosaczęsto o krytyce: la presse l'a encensé
tourner un film	kręcić filmnie *filmer un film; le tournage = zdjęcia, plan filmowy

Wyrażenia i kolokacje

Wyrażenie	Znaczenie
Ça vaut le coup. / Ça vaut le détour.	Warto. / Warto się wybrać (nadłożyć drogi).
Je suis resté(e) sur ma faim.	Poczułem/poczułam niedosyt; spodziewałem się czegoś więcej.
Ça ne casse pas trois pattes à un canard.	Nic nadzwyczajnego, nic, co by powalało.
avoir un coup de cœur pour (un livre, un film)	zachwycić się czymś od pierwszej chwili, „stracić głowę” na punkcie czegoś
faire un carton / faire un tabac	odnieść ogromny sukces, być hitem
faire salle comble	grać przy pełnej sali, mieć komplet publiczności
s'ennuyer à mourir	nudzić się śmiertelnie
prendre une (grosse) claque	przeżyć wstrząs, dostać obuchem w głowę (o silnym wrażeniu artystycznym)
être scotché(e) devant l'écran	nie móc oderwać się od ekranu
passer à côté d'un film / d'un livre	rozminąć się z filmem/książką, nie zrozumieć, o co w nich chodzi
Ce n'est pas ma tasse de thé.	To nie w moim guście, nie moja bajka.
en avoir pour son argent	dostać coś wartego swojej ceny, nie żałować wydanych pieniędzy

Gramatyka

Wyrażanie opinii: mise en relief, zaimki neutralne i subjonctif po opinii zaprzeczonej

Donner son avis : la mise en relief, les pronoms neutres et le subjonctif après une opinion niée

1. MISE EN RELIEF: c'est… qui / c'est… que. Po polsku wyróżniamy słowo szykiem i akcentem zdaniowym („To ZDJĘCIA mnie kupiły”, „Zdjęcia kupiły MNIE”). Francuski ma szyk sztywny (podmiot – orzeczenie – dopełnienie) i nie może dowolnie przestawiać wyrazów — zamiast tego wkłada wyróżniany element w ramę. Zasada jest prosta: c'est + PODMIOT + qui, c'est + WSZYSTKO INNE (dopełnienie, okolicznik, wyrażenie z przyimkiem) + que. Uwaga na największą pułapkę: po qui czasownik uzgadnia się z wyróżnionym elementem, a nie z samym „qui”. Mówimy C'est moi qui ai raison (nie: *qui a raison), C'est nous qui avons choisi, C'est vous qui êtes en retard. Przy liczbie mnogiej w piśmie: Ce sont mes amis qui ont réservé (w mowie potocznej słychać też C'est mes amis…). Jeśli wyróżniamy wyrażenie z przyimkiem, przyimek wchodzi do ramy: C'est à ce concert que je pense ; C'est de ce roman que tout le monde parle.

2. DRUGA RAMA: ce qui / ce que / ce dont / ce à quoi …, c'est… Wybór zależy wyłącznie od funkcji w zdaniu podrzędnym: ce qui = podmiot (Ce qui m'a plu, c'est la musique), ce que = dopełnienie bliższe (Ce que je retiens, c'est la fin), ce dont = przy czasownikach z de: parler de, avoir besoin de, avoir envie de, se souvenir de (Ce dont j'ai envie, c'est d'un bon polar), ce à quoi = przy czasownikach z à: penser à, s'attendre à, tenir à (Ce à quoi je ne m'attendais pas, c'est à cette fin). Zwróć uwagę, że przyimek powtarza się po drugiej stronie przecinka: …, c'est D'un bon polar ; …, c'est À cette fin. Polak prawie zawsze o tym zapomina.

3. ZAIMKI NEUTRALNE: le, en, y, ça. Tam, gdzie polski powtarza całą myśl albo nie mówi nic, francuski wstawia krótki zaimek odsyłający do całego zdania lub do orzecznika. LE zastępuje całe zdanie albo orzecznik: — Il est déjà parti ? — Oui, je le sais. ; — Tu es libre samedi ? — Oui, je le suis. EN zastępuje „de + coś”: J'en suis sûr ; On en a beaucoup parlé ; J'en suis à la moitié. Y zastępuje „à + coś”: J'y pense ; Je ne m'y attendais pas ; Tu y vas ? Dwa niuanse: po savoir samo „Oui, je sais” jest zupełnie naturalne w mowie, ale w przeczeniu i w odpowiedzi na konkretną informację zaimek wraca (Non, je ne le savais pas). A po przyimku i na końcu zdania zamiast le/en/y używamy ça: Je n'y avais pas pensé, ale Je ne m'attendais pas à ça.

4. SUBJONCTIF PO OPINII ZAPRZECZONEJ LUB W PYTANIU. Czasowniki i wyrażenia opinii (penser, croire, trouver, être sûr/certain, il est évident/vrai/clair que) w zdaniu twierdzącym rządzą trybem oznajmującym: Je pense que c'est réussi. Ale gdy je zaprzeczymy albo postawimy w pytaniu z inwersją, mówiący zawiesza prawdziwość treści — i wtedy wchodzi subjonctif: Je ne pense pas que ce soit réussi ; Je ne trouve pas que le film vaille le coup ; Croyez-vous que ce film fasse date ? W swobodnej mowie usłyszysz też tryb oznajmujący („Je pense pas que c'est terrible”), ale w piśmie, na egzaminie i w recenzji stosuj subjonctif. Wyjątek do zapamiętania: espérer w zdaniu twierdzącym NIGDY nie bierze subjonctif (J'espère qu'il viendra), bo wyraża nadzieję, nie wątpliwość.

5. DWIE PUŁAPKI NA KONIEC. (a) Jeśli czynność w zdaniu podrzędnym jest wcześniejsza niż opinia, używamy subjonctif passé: Je ne suis pas sûre qu'ils aient vu le même film. (b) Bardzo francuska rama do delikatnego zaprzeczania: ce n'est pas que + SUBJONCTIF, c'est que + INDICATIF — Ce n'est pas que le programme me déplaise, c'est que je n'ai pas le temps („Nie chodzi o to, że…, tylko o to, że…”). I pamiętaj, że subjonctif nie ma czasu przyszłego: o przyszłości mówimy w présent du subjonctif — Je ne crois pas qu'il vienne demain.

Konstrukcja	Opinia twierdząca (indicatif)	Opinia zaprzeczona lub pytanie (subjonctif)
penser que	Je pense que c'est un chef-d'œuvre.	Je ne pense pas que ce soit un chef-d'œuvre.
croire que	Je crois qu'il a du talent.	Je ne crois pas qu'il ait du talent.
trouver que	Je trouve que le film vaut le coup.	Je ne trouve pas que le film vaille le coup.
être sûr(e) que	Je suis sûre qu'elle viendra au vernissage.	Je ne suis pas sûre qu'elle vienne au vernissage.
il est évident que	Il est évident que ça plaît au public.	Il n'est pas évident que ça plaise au public.
pytanie z inwersją	Vous croyez que ce livre fera date.	Croyez-vous que ce livre fasse date ?
czynność wcześniejsza (subjonctif passé)	Je suis sûr qu'ils ont vu le film.	Je ne suis pas sûr qu'ils aient vu le film.
ce n'est pas que… , c'est que…	— (rama zawsze przecząca)	Ce n'est pas que le film me déplaise, c'est que je n'ai pas le temps.

C'est la bande originale qui fait tout le film ; sans elle, on s'ennuierait.To ścieżka dźwiękowa niesie cały ten film; bez niej człowiek by się nudził.

C'est ce réalisateur-là que je préfère, et de loin.To właśnie tego reżysera wolę, i to zdecydowanie.

Ce qui m'a bluffé, c'est la mise en scène ; ce que j'ai moins aimé, c'est le montage.To, co mnie zwaliło z nóg, to reżyseria; to, co podobało mi się mniej, to montaż.

Ce dont tout le monde parle, c'est du dernier roman qu'elle a publié.To, o czym wszyscy mówią, to ostatnia powieść, którą wydała.

Je ne pense pas que la critique ait été juste envers ce film.Nie sądzę, żeby krytyka była wobec tego filmu sprawiedliwa.

Ce n'est pas que ce soit mauvais, c'est que ce n'est pas du tout mon genre.Nie chodzi o to, że to złe — po prostu zupełnie nie w moim guście.

— Tu savais qu'elle jouait au théâtre ? — Non, je ne le savais pas du tout.— Wiedziałeś, że ona gra w teatrze? — Nie, w ogóle o tym nie wiedziałem.

J'y suis allé trois fois et je ne m'en lasse pas.Byłem tam trzy razy i wciąż mi się nie znudziło.

Ćwiczenie — uzupełnij

Wpisz poprawną formę i naciśnij Enter — sprawdzi się od razu. Akcenty warto pisać, ale odpowiedź bez nich też zaliczymy (pokażemy poprawny zapis).

1.Je ne pense pas que ce roman (valoir) le coup d'être lu jusqu'au bout.Nie sądzę, żeby ta powieść była warta czytania do końca.

2.C'est nous qui (avoir) réservé les places, tu te souviens ?To my zarezerwowaliśmy miejsca, pamiętasz?

3.Ce m'a le plus touché, c'est le jeu des acteurs.To, co poruszyło mnie najbardziej, to gra aktorska.

4.Je ne suis pas sûre que la presse (voir) le même film que moi.Nie jestem pewna, czy prasa widziała ten sam film co ja.

5.— Tu sais que la séance de 20 h est annulée ? — Oui, je sais déjà, on m'a prévenu.— Wiesz, że seans o dwudziestej jest odwołany? — Tak, już wiem, uprzedzili mnie.

6.Ce n'est pas que le spectacle (être) raté, c'est qu'il dure trois heures.Nie chodzi o to, że spektakl jest nieudany — po prostu trwa trzy godziny.

7.C'est à cette exposition je pense depuis des semaines.To o tej wystawie myślę od tygodni.

8.Ce tout le monde parle en ce moment, c'est de la nouvelle série d'Arte.To, o czym wszyscy teraz mówią, to nowy serial Arte.

9.Je ne trouve pas qu'on (pouvoir) parler de chef-d'œuvre.Nie uważam, żeby można było mówić o arcydziele.

10.Le festival d'Angoulême ? J' ai entendu parler, mais je n'y suis jamais allé.Festiwal w Angoulême? Słyszałem o nim, ale nigdy tam nie byłem.

11.C'est toi qui (avoir) raison : la fin est complètement bâclée.To ty masz rację: zakończenie jest zrobione po łebkach.

12.Il n'est pas évident que ce genre de film (plaire) au grand public.Wcale nie jest pewne, że ten rodzaj filmu spodoba się szerokiej publiczności.

13.Le concert de samedi, tu penses encore ou tu as laissé tomber ?Ten sobotni koncert — myślisz jeszcze o nim, czy odpuściłeś?

14.Croyez-vous vraiment que ce livre (faire) date dans la littérature contemporaine ?Czy naprawdę uważacie, że ta książka zapisze się w historii literatury współczesnej?

Ćwiczenie — przetłumacz na francuski

Napisz zdanie po francusku i naciśnij Enter. Dopuszczamy naturalne warianty — liczy się sens i poprawna struktura.

1.To właśnie zdjęcia sprawiły, że nie mogłam oderwać wzroku od ekranu.

2.Nie sądzę, żeby ten film zasługiwał na pięć gwiazdek.

3.To, co mnie zirytowało, to zakończenie: reżyser nie odważył się pójść do końca.

4.Nie jestem pewien, czy krytycy naprawdę obejrzeli ten spektakl.

5.Nie chodzi o to, że nie lubię teatru — po prostu nie mam wolnego wieczoru przed marcem.

6.Warto tam pójść, choćby dla samej wystawy.

7.Pożyczyłem jej tę powieść w czerwcu i wciąż mi jej nie oddała.

8.Ten koncert odniósł ogromny sukces: przez trzy wieczory z rzędu grali przy pełnej sali.

Quiz

Uzupełnij: « Je ne trouve pas que ce documentaire ___ vraiment objectif. »

„Trouver que” w zdaniu twierdzącym rządzi trybem oznajmującym, ale po zaprzeczeniu (je ne trouve pas que) mówiący zawiesza prawdziwość treści i wymagany jest subjonctif: soit.

Które zdanie jest poprawne?

Po „qui” czasownik uzgadnia się z wyróżnionym elementem, a nie z samym „qui”: c'est moi qui AI. Trzecie zdanie jest podwójnie błędne — wyróżniamy podmiot, więc musi być „qui”, i nie powtarzamy „je”.

Co znaczy « Je suis resté sur ma faim » po wyjściu z kina?

To utarty idiom przenośny: „faim” nie ma tu nic wspólnego z jedzeniem — chodzi o niespełnione oczekiwania wobec filmu, książki czy rozmowy.

Które zdanie jest poprawne?

Mówimy „avoir besoin DE”, więc konieczne jest „ce dont”, a przyimek „de” powtarza się po drugiej stronie przecinka: c'est D'un bon polar.

« Son dernier album a fait un carton » znaczy, że album:

„Faire un carton” (podobnie jak „faire un tabac”) to potoczny idiom oznaczający wielki sukces komercyjny lub publiczny. Przeciwieństwo to „faire un four”.

— Tu savais qu'il jouait dans cette pièce ? — Non, je ne ___ savais pas.

Tylko zaimek neutralny „le” może odesłać do całego poprzedniego zdania; „lui” dotyczy osoby, a „en” zastępuje „de + coś”. Stąd: je ne LE savais pas.

Uzupełnij: « Je ne suis pas sûre qu'ils ___ le spectacle jusqu'au bout. »

Po zaprzeczonym „être sûr que” wchodzi subjonctif, a ponieważ czynność jest wcześniejsza niż moment mówienia, używamy subjonctif passé: aient regardé.

Wymowa — powiedz na głos

Posłuchaj wzoru, potem powiedz zdanie. Mikrofon oceni je słowo po słowie (zielone = dobrze wymówione).

Ce qui m'a le plus marqué, c'est la mise en scène : je ne m'attendais pas du tout à ça.

Je ne pense pas que ce soit un chef-d'œuvre, mais franchement, ça vaut le détour.

C'est toi qui choisis le film ce soir, et c'est moi qui m'occupe des places.

Ce n'est pas un navet, loin de là, mais je suis resté sur ma faim : la fin est complètement bâclée.

Il y a un vernissage jeudi soir — ça te dit qu'on y aille ensemble ?

Ce n'est pas que je n'aime pas l'opéra, c'est que les places sont hors de prix.

Francja w praktyce

Dlaczego we Francji nie zniknęły księgarnie, a każdy bilet do kina jest opodatkowany

Francuski rynek kultury nie działa „sam z siebie” — jest świadomie regulowany i to tłumaczy wiele rzeczy, które zaskakują Polaka.

1) Książka. Ustawa Langa z 1981 r. (la loi Lang, le prix unique du livre) odbiera sprzedawcom prawo do swobodnego ustalania ceny: cenę wyznacza wydawca, a księgarnia może zejść najwyżej o 5%. Od października 2023 r. doszła minimalna opłata za wysyłkę książek przy zamówieniach poniżej 35 €, żeby platformy nie kusiły darmową dostawą. Efekt: Francja ma wciąż około 3 000–3 500 niezależnych księgarni, a „ma libraire” (mój księgarz) to realna postać, nie folklor. Dlatego nie ma sensu szukać tej samej książki taniej gdzie indziej — wszędzie kosztuje tyle samo.

2) Kino. Do ceny każdego biletu doliczony jest podatek TSA (ok. 10,7%), który trafia do CNC (Centre national du cinéma), a stamtąd wraca jako dotacje dla francuskiej produkcji; dokładają się nadawcy telewizyjni i platformy. Stąd 200–300 francuskich filmów rocznie i około 6 000 ekranów — jedna z najgęstszych sieci kin w Europie, także w małych miastach. Osobna zasada to la chronologie des médias: sztywny kalendarz mówiący, po ilu miesiącach od premiery kinowej film wolno wydać na nośnikach fizycznych (DVD, Blu-ray), pokazać w płatnym VOD i w abonamencie; platformy abonamentowe czekają najdłużej (Netflix od 2022 r. ok. 15 miesięcy, terminy bywają renegocjowane). Dlatego Francuz powie „il est encore en salle”, a nie „poczekam, aż wrzucą”.

3) Muzyka i radio. Od 1994 r. rozgłośnie muzyczne mają obowiązek nadawać co najmniej 40% piosenek francuskojęzycznych, z czego część musi być nowościami — stąd wrażenie, że francuskie radio brzmi zupełnie inaczej niż polskie.

4) Ludzie i wydarzenia. Artyści i technicy pracują w unikalnym systemie „les intermittents du spectacle” (zasiłek między kontraktami) — bez niego nie byłoby setek letnich festiwali. Warto też znać: la Fête de la musique (21 czerwca, darmowe koncerty na ulicach, od 1982 r.), la Fête du cinéma (kilka dni z biletem za kilka euro), les Journées du patrimoine (wrzesień, otwarte pałace i ministerstwa), le pass Culture dla nastolatków oraz „le pass illimité” UGC/Pathé — abonament kinowy za około 20–25 € miesięcznie, który realnie zmienia to, jak Francuzi chodzą do kina: często, spontanicznie i bez sprawdzania recenzji.

Czytanka — prawdziwa historia

Le Louvre : une galerie vide et un billet à deux prix

Luwr otworzył po dziewięciu miesiącach salę po skradzionych klejnotach - bez gablot i bez klejnotów. A bilet dla gościa spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego kosztuje od stycznia 32 euro zamiast 22.

Le 22 juillet 2026, la galerie d'Apollon a rouvert ses portes. Les visiteurs sont entrés, ont levé la tête vers le plafond doré, puis ont cherché quelque chose des yeux. Les vitrines n'étaient plus là. Les bijoux de la Couronne non plus. Le Louvre présente désormais la salle comme une galerie d'apparat du XVIIe siècle, à admirer pour elle-même. Certains visiteurs ont trouvé l'idée élégante. D'autres ont parlé d'une salle vide.

Neuf mois plus tôt, le 19 octobre 2025, quatre hommes avaient volé huit joyaux en sept minutes, en plein jour, pendant les heures d'ouverture. Le butin est estimé à 88 millions d'euros ; seule la couronne de l'impératrice Eugénie, tombée pendant la fuite, a été retrouvée. La Cour des comptes a ensuite reproché au musée d'avoir préféré les opérations visibles et attirantes aux travaux de sécurité, qui ne se voient pas. En février 2026, la présidente du Louvre a démissionné.

Depuis, une autre question occupe le débat, et elle touche au portefeuille. Le 14 janvier 2026, le musée a créé un tarif différencié : 32 euros pour les visiteurs qui viennent de l'extérieur de l'Espace économique européen, contre 22 euros pour les autres. Une hausse de 45 %. Le Louvre espère gagner entre 15 et 20 millions d'euros par an, alors que la seule rénovation du hall d'entrée coûtera 53,5 millions.

La direction défend un raisonnement simple. En 2025, le musée a reçu neuf millions de visiteurs, dont 73 % d'étrangers. Les contribuables européens financent déjà l'établissement par leurs impôts ; il serait donc logique qu'un touriste venu de loin paie un peu plus. Et un billet à 32 euros reste moins cher que dans plusieurs grands musées américains.

Les syndicats du musée, eux, ont réagi d'une seule voix. Selon eux, une institution qui se dit universelle ne peut pas trier ses visiteurs selon leur passeport. Ils rappellent que le British Museum, à Londres, reste gratuit. Il faudra aussi que quelqu'un vérifie les documents à la caisse, ce qui promet des scènes désagréables.

Les premiers mois n'ont rien tranché. Le nombre de visiteurs non européens a légèrement baissé, mais les recettes, elles, ont augmenté. Pendant ce temps, loin de Paris, les musées de région ont connu une année record : Lyon a gagné 15 % de public, le Mucem de Marseille 9 %. Si le calcul du Louvre se révèle payant, d'autres institutions seront tentées de le copier.

Dans la galerie d'Apollon, le plafond reste magnifique. Les vitrines, elles, attendent toujours qu'on décide qui paiera pour les protéger.

Słownictwo z tekstu

une vitrine — gablota; witryna
les bijoux de la Couronne — klejnoty koronne
une galerie d'apparat — sala reprezentacyjna
un joyau (des joyaux) — klejnot
le butin — łup
en plein jour — w biały dzień
la Cour des comptes — izba obrachunkowa (organ kontroli finansów państwa)
démissionner — podać się do dymisji, zrezygnować
un tarif différencié — zróżnicowana cena biletu
une hausse — wzrost, podwyżka
un contribuable — podatnik
un impôt — podatek
les recettes — wpływy, przychody
un syndicat — związek zawodowy
trier — sortować, segregować
trancher — rozstrzygnąć (spór)
être tenté de — mieć pokusę, by coś zrobić

Sprawdź, ile zrozumiałeś. Kliknij odpowiedź.

Pourquoi la réouverture de la galerie d'Apollon a-t-elle déçu une partie du public ?

Sala została otwarta jako galerie d'apparat - sama w sobie, bez gablot i bez klejnotów. Sufit jest nienaruszony, a wstęp do sali nie jest osobno płatny.

Que reproche la Cour des comptes au musée ?

Zarzut brzmiał: muzeum wolało działania widoczne i atrakcyjne od prac zabezpieczających, których nie widać. Chodzi więc o za mało, a nie za dużo wydatków na bezpieczeństwo.

Quel est l'argument principal de la direction pour justifier le nouveau tarif ?

Logika dyrekcji: europejski podatnik już finansuje Luwr, więc turysta z daleka może dopłacić. Celem nie jest zniechęcanie cudzoziemców ani spłata ubezpieczenia.

Sur quoi repose la critique des syndicats ?

Argument jest zasadniczy, nie cenowy: instytucja, która nazywa siebie uniwersalną, nie powinna dzielić publiczności według paszportu. Tekst mówi wręcz, że 32 euro to mniej niż w wielu muzeach amerykańskich.

Que montrent les premiers mois d'application de la mesure ?

Wynik jest niejednoznaczny: liczba zwiedzających spoza EOG lekko spadła, ale wpływy wzrosły. Inne muzea jeszcze nie skopiowały rozwiązania - dopiero mogą się skusić.

Porozmawiaj o tym

Czy polskie muzea - Wawel, Muzeum Narodowe, Zamek Królewski - powinny brać wyższą opłatę od turystów spoza Unii? Jakich argumentów użyłbyś za, a jakich przeciw?
W Polsce wiele muzeów ma jeden dzień bezpłatny w tygodniu. Co lepiej otwiera kulturę na ludzi: darmowy dzień dla wszystkich czy tani bilet, ale tylko dla mieszkańców kraju?
Luwr pokazuje salę bez gablot jako dzieło samo w sobie. Czy przyjąłbyś taki pomysł w polskim muzeum, czy uznałbyś to za zasłanianie porażki? Uzasadnij swoją opinię.

Zadanie końcowe — Napisz recenzję i obroń ją w dyskusji

ETAP 1 — RECENZJA (pisemnie, 150–180 słów). Wybierz film, serial, książkę, wystawę lub koncert, z którym zetknąłeś się w ciągu ostatniego roku, i napisz recenzję w formacie francuskich serwisów Allociné (film) lub Babelio (książka). Struktura: (a) dwa–trzy zdania o tym, o czym to jest, BEZ spoilerów; (b) co zadziałało i dlaczego; (c) co nie zadziałało; (d) werdykt z oceną „Note : x/5” i jednym zdaniem rekomendacji („à voir absolument si…” / „à éviter si…”). WYMAGANIA JĘZYKOWE (odhacz każde po napisaniu): co najmniej dwie mise en relief, w tym jedna z c'est… qui/que i jedna z ce qui/ce que/ce dont…, c'est…; co najmniej jedna opinia zaprzeczona z subjonctif (je ne pense pas que…, je ne trouve pas que…, je ne suis pas sûr(e) que…); jedno użycie ramy ce n'est pas que…, c'est que…; co najmniej trzy wyrażenia z listy działu i pięć słów ze słownictwa. ZAKAZANE jako jedyna ocena: c'est bien, c'est intéressant, j'ai aimé — zastąp je precyzyjniejszymi sformułowaniami. ETAP 2 — SCENKA (ustnie, około 3 minuty). Odegraj z partnerem (albo nagraj obie role sam) rozmowę po wyjściu z sali. Osoba A jest zachwycona i mówi, że to „une claque”. Osoba B nie zgadza się, ale nie chce być niemiła: musi użyć co najmniej raz „Ce n'est pas que…, c'est que…”, raz „Je ne trouve pas que… + subjonctif” i raz zdania zaczynającego się od „Ce qui m'a gêné, c'est…”. Rozmowa kończy się kompromisem: wspólnym planem na następne wyjście. ETAP 3 — KONTROLA. Nagraj się i przesłuchaj. Sprawdź trzy rzeczy: liaison w „c'est‿elle qui”, „on‿en a parlé”, „je n'en‿ai pas envie”; uzgodnienie czasownika po „qui” (c'est moi qui AI, nie: qui a); wymowę form subjonctif (soit, vaille, puisse, fasse). Na koniec skróć swoją recenzję do jednego zdania — takiego, które zmieściłoby się jako cytat na plakacie filmowym.